- شریعت عقلانی – احمد قابل - http://www.ghabel.net/shariat -

عید سعید فطر

Posted By احمد قابل On مهر ۱۸, ۱۳۸۶ @ ۱۲:۱۲ ب.ظ In پیام ها و نامه ها | 8 Comments

به نام خدا 

۱- مطابق نظر کارشناسان نجوم ، از آغاز مقارنه ی بین خورشید و ماه در روز پنجشنبه ۱۹ مهر ۱۳۸۶ برابر با ۱۱ اکتبر ( ماه شوال ) تا زمان غروب آن در افق ایران و مکه ی مکرمه ، حدود ۹ تا ۱۰ ساعت بیشتر نمی گذرد . بنا بر این ، امکان رؤیت ماه در نیمکره ی شمالی ، در غروب روز پنجشنبه ۱۹ مهرماه وجود ندارد . حتی در غروب روز جمعه ۲۰ مهر ماه نیز هلال ماه در افق اکثر مناطق ایران قابل رؤیت نخواهد بود و تنها در جزایر و سواحل خلیج فارس و دریای عمان ( و مناطق جنوبی تر یا غربی تر از ایران ) با چشم مسلح امکان رؤیت ماه در غروب جمعه وجود خواهد داشت . ولی رؤیت ماه در غروب روز پنجشنبه ۱۹ مهر ماه ، برای مناطق جنوبی آمریکای جنوبی ممکن خواهد بود . 

۲- به گمان من « تحقق تولد “ماه نو” با آغاز مقارنه » و « قابل رؤیت بودن آن ، پس از گذشت ۱۲ ساعت » از نظر علمی جای تردید ندارد . تأیید شرعی همین رویکرد علمی را در روایات معتبره ، می توان دید . مضمون آن روایات این است که ؛ « اگر هلال ماه تا قبل از ظهر روز بعد ( ۱۶ تا ۱۸ ساعت پس از غروب آفتاب ) در هریک ازمناطق جغرافیایی دیده شود ، آن روز برای همگان اول ماه خواهد بود » .

برخی از روایات یاد شده که صراحتا و یا تلویحا بر این مطلب دلالت می کنند را ببینید ؛

الف ) صریح معتبره ی حمّاد از امام صادق (ع) ، که از سوی فقهاء با عناوینی چون ؛ صحیحه ، مصحّحه ، موثّقه و حسنه ، متّصف شده و متن آن اینگونه است ؛ « اذا رأوا الهلال قبل الزوال ، فهو للیلته الماضیة ، و اذا رأوه بعد الزوال ، فهو للیلته المستقبلة = اگر هلال ماه را قبل از زوال ( ظهر شرعی ) ببینند ، مربوط به شب گذشته است و اگر آن را بعد از زوال ببینند ، مربوط به شب آینده است » ( کافی ۴/۷۸ ش۱۰ . استبصار۲ /۷۳ ) .

ب ) صریح معتبره ی عبید بن زرارة و عبدالله بن بکیر از امام صادق (ع) که فرمود : « اذا رئی الهلال قبل الزوال ، فذلک الیوم من شوال ، و اذا رئی بعد الزوال فهو من شهر رمضان = اگر هلال ماه ، قبل از ظهر شرعی رؤیت شود ، آن روز از « شوال » محسوب می شود ، و اگر بعد از زوال دیده شود ، آن روز از ماه رمضان محسوب می گردد » ( استبصار۲/ ۷۴ ) .

پ ) صریح معتبره ی محمد بن عیسی ، که در پاسخ پرسش او ( که اگر قبل یا بعد از زوال ، ماه را ببینیم ، افطار کنیم یا خیر ؟  پاسخ مکتوب امام (ع) را اینگونه نقل می کند : « … فانه ان کان تاما رئی قبل الزوال = … اگر ماه تمام باشد ، قبل از زوال دیده می شود » ( تهذیب ۴/۱۷۷ شماره ۶۲ . استبصار ۲/۷۳ ) .

ت ) مفهوم روایت محمد بن قیس از امام باقر (ع) نیز تأیید می کند که ؛ « اگر قبل از وسط النهار ( ظهر شرعی ) دیده شود ، آن روز اول شوال است » ( من لایحضره الفقیه ۲/۱۲۳ ش ۱۹۱۱٫ تهذیب ۴/۱۵۸ ش ۱۲ . وسائل الشیعه ۷/۴۳۲ ) .

ث ) مفهوم معتبره ی اسحاق بن عمار نیز رؤیت قبل از وسط النهار را برای افطار و اول شوال بودن آن روز ، کافی می داند ( تهذیب ۴/۱۷۸ ش ۶۵ ) .  

تأیید این رویکرد در محاسبات زمانی ( تأثیر وقوع پدیده های نجومی در قبل یا بعد از ظهر ، در تغییر محاسبات ایام ) را در محاسبه ی سالهای شمسی نیز می توان مشاهده کرد . مثلا اگر زمان تحویل سال ، یک ثانیه بعد از ۱۲ ظهر روز آخر سال شمسی باشد ، آن روز را به عنوان آخر اسفند ثبت می کنند ، در حالی که اگر تحویل سال ، یک ثانیه قبل از ظهر همان روز باشد ، آن روز را روز اول فروردین می دانند . بنا بر این معلوم می شود که مبنای محاسبه ی روزهای هر ماه ، مبتنی بر شاخص « نصف النهار » ( زوال ) است . 

۳- ملاک محاسبه ی « نصف النهار شرعی » در محاسبات شریعت محمدی (ص) شهر « مکه ی مکرمه » است که عنوان شرعی « ام القری » به معنی « مرکز اسلام » و قبله ی مسلمانان را دارد . تمامی محاسبات کلی ایام ، در محدوده ی شریعت محمدی (ص) را باید با مبنای « ام القری » اندازه گیری کرد ، همانگونه که مرکز کشورها ، ملاک تعیین اینگونه موارد برای تمامی مناطق کشور خود هستند (۱) .

بنا بر این ، قبل یا بعد از ظهر شرعی در اثبات آغاز و پایان ماه های قمری ( که حکمی کلی و یگانه برای تمامی آدمیان را می طلبد ) ، با معیار زمانی مکه ی مکرمه محاسبه می شود و برای کل مسلمانان در سراسر جهان معتبر خواهد بود .  

۴- بنا بر روایات یاد شده ، با توجه به اینکه تفاوت زمانی بین شرقی ترین بخش مسکونی زمین تا غربی ترین آن حدود ۱۸ ساعت است و فاصله ی غربی ترین بخش مسکونی زمین تا مکه ی مکرمه حدود ۱۰ ساعت است ، در هر بخشی از زمین که ماه « قبل از ظهر شرعی مکه » رؤیت شود ، برای اثبات شرعی تولد ماه نو ، در سراسر جهان کفایت می کند . هلال ماه شوال ۱۴۲۸ قمری ، از ۳ ساعت پس از « غروب خورشید ۱۹ مهر ماه در مکه ی مکرمه »  در بخشی از نیمکره ی جنوبی قابل رؤیت خواهد بود . امکان علمی رؤیت ماه ، بخصوص در منطقه ی امریکای جنوبی ( که غروب آنان ۷ تا ۱۰ ساعت با افق ایران و مکه ی مکرمه فاصله دارد و حدود ۱۷ ساعت پس از مقارنه است ) ، برای اثبات شرعی تحقق « ماه نو » عقلا و نقلا کفایت می کند 

۵- بنا بر این ، روز پنجشنبه ۱۹ مهرماه ، برابر با ۲۹ رمضان و روز جمعه ۲۰ مهرماه ۱۳۸۶ برابر با ۱۲ اکتبر ۲۰۰۷ ، روز آغاز ماه شوال ۱۴۲۸ و « عید فطر » برای همه ی زمینیان خواهد بود . 

احمد قابل …………………. ۱۸ مهر ماه ۱۳۸۶ …………………….. فریمان  

***********************************

پاورقی ؛ 

۱- البقرة / ۱۴۸تا ۱۵۰ ؛ و لکل وجهة هو مولیها فاستبقوا الخیرات أین ما تکونوا یأت بکم الله جمیعا إن الله على کل شیء قدیر @ و من حیث خرجت فول وجهک شطر المسجد الحرام و إنه للحق من ربک و ما الله بغافل عما تعملون @ و من حیث خرجت فول وجهک شطر المسجد الحرام و حیث ما کنتم فولوا وجوهکم شطره لئلا یکون للناس علیکم حجة إلا الذین ظلموا منهم فلا تخشوهم و اخشونی و لأتم نعمتی علیکم و لعلکم تهتدون .

القصص / ۵۹ ؛ و ما کان ربک مهلک القرى حتى یبعث فی أمها رسولا یتلو علیهم آیاتنا و ما کنا مهلکی القرى إلا و أهلها ظالمون .

آل عمران / ۹۶ ؛ إن أول بیت وضع للناس للذی ببکة مبارکا و هدى للعالمین .

 

 


Article printed from شریعت عقلانی – احمد قابل: http://www.ghabel.net/shariat

URL to article: http://www.ghabel.net/shariat/1386/07/18/531

مطالب مورد نظر متعلق به سایت شخصی احمد قابل بوده و برداشت و استفاده از این مطالب با ذکر منبع بلا مانع است